Emily Elizabeth Dickinson, urodzona 10 grudnia 1830 roku w Amherst w stanie Massachusetts, była amerykańską poetką, która za życia pozostawała postacią niemal nieznaną szerszej publiczności. Pośmiertnie zyskała status jednej z najważniejszych i najbardziej wpływowych postaci w historii poezji amerykańskiej. Jej spuścizna literacka, obejmująca blisko 1800 wierszy, z których za życia opublikowano zaledwie dziesięć, została odkryta i doceniona dopiero wiele lat po jej śmierci. Dickinson nigdy nie wyszła za mąż, a jej życie upłynęło w dużej mierze w izolacji, co kontrastuje z jej ogromnym wpływem na literaturę światową.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na maj 1886 roku miała 55 lat.
- Żona/Mąż: Nigdy nie wyszła za mąż.
- Dzieci: Nie miała dzieci.
- Zawód: Poetka.
- Główne osiągnięcie: Pośmiertne uznanie za jedną z najwybitniejszych poetek amerykańskich, której twórczość zrewolucjonizowała poezję.
Podstawowe informacje o Emily Dickinson
Emily Elizabeth Dickinson urodziła się w Amherst, w stanie Massachusetts, 10 grudnia 1830 roku. Całe swoje życie spędziła w tym samym mieście, gdzie również zmarła 15 maja 1886 roku, mając 55 lat. Choć za życia jej twórczość nie była szeroko znana, pośmiertnie Emily Dickinson została uznana za jedną z najbardziej wpływowych poetek w historii literatury amerykańskiej. Pochowana na cmentarzu Amherst West Cemetery, pozostawiła po sobie bogatą spuściznę literacką liczącą niemal 1800 wierszy. Tylko niewielka część z nich, zaledwie dziesięć, została opublikowana za jej życia, często w zmienionej formie przez redaktorów.
Jedynym uwierzytelnionym portretem Emily Dickinson z okresu po jej wczesnym dzieciństwie jest dagerotyp wykonany na przełomie grudnia 1846 i początku 1847 roku, kiedy miała 16 lat, podczas pobytu w Mount Holyoke. Ten wczesny wizerunek stanowi cenny ślad wizualny postaci, która w późniejszych latach coraz bardziej wycofywała się z życia publicznego.
Rodzina i życie prywatne Emily Dickinson
Kluczowe informacje o rodzinie
Emily Dickinson pochodziła z prominentnej i wpływowej rodziny z Amherst, głęboko zakorzenionej w silnych tradycjach purytańskich. Jej ojciec, Edward Dickinson, był cenionym prawnikiem, pełnił funkcję skarbnika Amherst College, a także był politykiem zasiadającym w 33. Kongresie USA. Matka poetki, Emily Norcross Dickinson, była przez córkę opisywana jako osoba chłodna i zdystansowana, co Emily podsumowała gorzkim stwierdzeniem, że była ona „okropną matką”.
Poetka miała dwoje rodzeństwa: starszego brata Williama Austina oraz młodszą siostrę Lavinię Norcross, znaną jako Vinnie. To właśnie Lavinia po śmierci Emily odkryła w jej pokoju setki ukrytych wierszy, co zapoczątkowało proces ujawniania jej twórczości światu. Warto zaznaczyć, że Edward Dickinson, ojciec Emily, oprócz kariery prawniczej i politycznej, był również znaczącą postacią w życiu lokalnej społeczności Amherst.
Izolacja i życie osobiste
Przez większość swojego dorosłego życia Emily Dickinson żyła w głębokiej izolacji, co wśród lokalnych mieszkańców Amherst zyskało jej opinię ekscentryczki. Rzadko opuszczała swój pokój, unikała gości i niemal zawsze ubierała się na biało. **Nigdy nie wyszła za mąż, a jej najgłębsze relacje międzyludzkie opierały się niemal wyłącznie na bogatej korespondencji listownej.** Ta forma komunikacji pozwoliła jej na dzielenie się myślami i uczuciami bez konieczności bezpośredniego kontaktu.
Najważniejszą i najbardziej czułą relacją w dorosłym życiu Emily Dickinson była ta ze swoją bratową, Susan Gilbert. Poetka wysłała do niej ponad 300 listów, a wielu badaczy uznaje Susan za jej muzę oraz za obiekt niespełnionej miłości o charakterze homoerotycznym. **Relacja ta była kluczowa dla życia emocjonalnego i twórczości Dickinson, choć jej pełny charakter jest przedmiotem analiz i interpretacji.**
Edukacja i wczesne wpływy Emily Dickinson
Nauka i rozwój intelektualny
Edukacja Emily Dickinson rozpoczęła się w Amherst Academy, gdzie przez siedem lat uczęszczała na ambitny, klasyczny program nauczania. Obejmował on literaturę angielską, łacinę, botanikę, geologię i filozofię, co stanowiło solidne podstawy dla jej przyszłego rozwoju intelektualnego. W 1847 roku Emily podjęła naukę w Mount Holyoke Female Seminary, jednak jej pobyt tam trwał zaledwie dziesięć miesięcy. Jako powody opuszczenia szkoły podaje się tęsknotę za domem lub niechęć do rygoru religijnego narzuconego przez instytucję.
Ogromny wpływ na kształtowanie intelektualne i artystyczne Emily Dickinson miał Benjamin Franklin Newton, młody prawnik. To on wprowadził ją w pisma takich myślicieli jak Wordsworth i Emerson, a przede wszystkim rozpoznał w niej wielki talent poetycki. **Była ona również pasjonatką literatury, a do jej ulubionych autorów należeli William Shakespeare, Charlotte Brontë oraz Henry Wadsworth Longfellow.** Wpływy te można dostrzec w jej późniejszej twórczości, zarówno w tematyce, jak i w sposobie konstruowania obrazów literackich.
Kariera i twórczość Emily Dickinson
Charakterystyka stylu i motywów
Styl poetycki Emily Dickinson był niezwykle nowatorski jak na realia XIX wieku. Charakteryzował się krótkimi liniami, stosowaniem rymów niedokładnych, tak zwanych slant rhyme, brakiem tytułów w wierszach oraz bardzo specyficzną, często zaskakującą interpunkcją, zwłaszcza użyciem myślników. Te stylistyczne zabiegi nadawały jej poezji unikalny rytm i intonację, odróżniając ją od ówczesnych konwencji literackich. **Jej twórczość eksplorowała głębokie motywy, takie jak śmierć i nieśmiertelność, natura, duchowość, estetyka oraz społeczeństwo, co świadczy o szerokim spektrum jej zainteresowań i przemyśleń.**
Za życia Emily Dickinson opublikowała anonimowo zaledwie garstkę swoich utworów. Co więcej, teksty te były poddawane drastycznym zmianom przez redaktorów, którzy starali się dopasować je do ówczesnych, bardziej konwencjonalnych gustów literackich. **Dopiero po śmierci poetki w 1886 roku, jej siostra Lavinia odkryła w jej biurku setki rękopisów, powiązanych w małe tomiki.** To odkrycie zapoczątkowało proces wydawniczy trwający wiele dekad. Pierwszy zbiór jej poezji ukazał się w 1890 roku dzięki staraniom Thomasa Wentwortha Higginsona i Mabel Loomis Todd, jednak teksty nadal były mocno wygładzone i ocenzurowane. Dopiero w 1955 roku badacz Thomas H. Johnson wydał „The Poems of Emily Dickinson”, prezentując po raz pierwszy kompletną i nieocenzurowaną kolekcję jej dzieł w ich oryginalnej formie, co pozwoliło na pełne docenienie jej geniuszu.
Kluczowe publikacje i ich recepcja
Za życia Emily Dickinson jej twórczość była obecna w obiegu publicznym w bardzo ograniczonym zakresie. Tylko dziesięć wierszy zostało opublikowanych anonimowo, a ich redakcja była znacząca, co utrudniało pełne rozpoznanie unikalnego stylu poetki. Po jej śmierci, proces odkrywania i publikowania jej dzieł był długotrwały i skomplikowany. Pierwszy zbiór poezji, wydany w 1890 roku przez Thomasa Wentwortha Higginsona i Mabel Loomis Todd, mimo że stanowił przełom, prezentował teksty w mocno ocenzurowanej i wygładzonej formie.
**Prawdziwe docenienie i zrozumienie skali talentu Emily Dickinson nastąpiło dopiero w połowie XX wieku.** Wydanie „The Poems of Emily Dickinson” przez Thomasa H. Johnsona w 1955 roku po raz pierwszy przedstawiło kompletną i nieocenzurowaną kolekcję jej dzieł. To wydarzenie było kluczowe dla ugruntowania jej pozycji jako jednej z najwybitniejszych poetek w historii literatury amerykańskiej, umożliwiając czytelnikom i badaczom dostęp do oryginalnej wizji artystycznej Dickinson.
Zdrowie i ostatnie lata Emily Dickinson
Problemy zdrowotne i izolacja
Od młodości Emily Dickinson zmagała się z problemami zdrowotnymi, w tym z melancholią, która była częściowo wywołana traumatycznymi przeżyciami po śmierci bliskich osób. Szczególnie silnie wstrząsnęła nią śmierć jej bliskiej kuzynki Sophii Holland w 1844 roku na tyfus. To wydarzenie było tak traumatyczne, że rodzice musieli wysłać ją do rodziny w Bostonie po załamaniu nerwowym. Te doświadczenia z pewnością wpłynęły na jej psychikę i dalsze wycofanie się z życia towarzyskiego.
W późniejszym wieku jej izolacja pogłębiła się do tego stopnia, że rozmawiała z gośćmi jedynie przez zamknięte drzwi. Niektórzy interpretują to zachowanie jako objawy agorafobii, czyli lęku przed otwartymi przestrzeniami lub sytuacjami społecznymi. **Ten stan fizyczny i psychiczny towarzyszył jej aż do śmierci w 1886 roku, pozostawiając po sobie dziedzictwo twórczości, która wciąż inspiruje i fascynuje.**
Kontrowersje i cenzura dzieł Emily Dickinson
Spory wokół spuścizny
Po śmierci Emily Dickinson doszło do celowego niszczenia dowodów na jej bliską relację z Susan Gilbert. **Co najmniej jedenaście dedykacji dla Susan zostało wydrapanych lub zamazanych w rękopisach, co sugeruje próbę ukrycia lub zminimalizowania znaczenia tej relacji.** Mabel Loomis Todd, która była kochanką brata Emily, Austina Dickinsona, prowadziła długoletni spór z Susan Gilbert. Ten konflikt wpłynął na sposób prezentacji biografii poetki i jej twórczości przez pierwsze dekady po jej śmierci, prowadząc do tendencyjnych interpretacji i ukrywania pewnych aspektów jej życia osobistego.
Te działania miały na celu kształtowanie narracji wokół Emily Dickinson w sposób zgodny z ówczesnymi normami społecznymi i obyczajowymi, które nie dopuszczały otwartości na tematykę homoerotyzmu. **Dopiero późniejsze badania i publikacje, takie jak te z 1955 roku, przywróciły pełny obraz jej życia i twórczości, uwzględniając również te kontrowersyjne i ukrywane wątki.**
Ciekawostki z życia Emily Dickinson
Nieznane oblicza poetki
Emily Dickinson posiadała psa rasy nowofundland o imieniu Carlo. Nazwała go tak na cześć psa należącego do bohatera powieści „Jane Eyre”, co świadczy o jej zamiłowaniu do literatury i postaci z niej płynących. Poetka wykazywała również talent muzyczny od dziecka, przejawiając szczególne predyspozycje do gry na pianinie. Choć jej życie było naznaczone izolacją, posiadała ona bogate życie wewnętrzne i kulturalne, co odzwierciedla się w jej twórczości.
Około 1852 roku Emily Dickinson przestała regularnie uczęszczać do kościoła. Swoją decyzję motywowała stwierdzeniem, że „zachowuje szabat, zostając w domu”, co podkreśla jej indywidualizm i specyficzny stosunek do norm społecznych i religijnych. **Jej dom rodzinny, zwany Homestead, sąsiadował bezpośrednio z lokalnym cmentarzem w Amherst.** Ta bliskość mogła mieć znaczący wpływ na jej obsesyjne zainteresowanie tematyką śmierci, która stała się jednym z kluczowych motywów jej poezji.
Kluczowe daty z życia Emily Dickinson
- 10 grudnia 1830: Narodziny Emily Elizabeth Dickinson w Amherst, Massachusetts.
- 1844: Śmierć kuzynki Sophii Holland, która wywołała u Dickinson załamanie nerwowe i potrzebę wyjazdu na leczenie.
- 1846-1847: Wykonanie jedynego uwierzytelnionego portretu Emily Dickinson w wieku 16 lat.
- Około 1852: Emily Dickinson przestała regularnie uczęszczać do kościoła, wyrażając swoje indywidualne podejście do wiary.
- 15 maja 1886: Śmierć Emily Dickinson w Amherst w wieku 55 lat.
- 1890: Pierwszy zbiór poezji Emily Dickinson opublikowany przez Thomasa Wentwortha Higginsona i Mabel Loomis Todd, zapoczątkowując proces jej rehabilitacji literackiej.
- 1955: Publikacja „The Poems of Emily Dickinson” przez Thomasa H. Johnsona, prezentująca kompletną i nieocenzurowaną kolekcję dzieł, co pozwoliło na pełne zrozumienie jej geniuszu.
Członkowie rodziny Emily Dickinson
| Relacja | Imię i nazwisko | Uwagi |
|---|---|---|
| Ojciec | Edward Dickinson | Wybitny prawnik, polityk i skarbnik Amherst College. |
| Matka | Emily Norcross Dickinson | Opisywana przez córkę jako osoba chłodna i zdystansowana. |
| Brat | William Austin Dickinson | Starszy brat poetki. |
| Siostra | Lavinia Norcross (Vinnie) Dickinson | Młodsza siostra, która po śmierci Emily odkryła i ujawniła światu jej twórczość. |
| Bratowa | Susan Gilbert Dickinson | Kluczowa postać w życiu Emily, często uznawana za jej muzę i obiekt głębokich uczuć. |
Warto wiedzieć: Choć za życia Emily Dickinson opublikowano zaledwie 10 wierszy, po jej śmierci odnaleziono blisko 1800 utworów, które na nowo zdefiniowały jej miejsce w historii literatury amerykańskiej i światowej.
Emily Dickinson, postać o niezwykłej głębi i oryginalności, pozostawiła po sobie dziedzictwo, które nadal rezonuje w sercach czytelników na całym świecie. Jej poezja, odkryta w pełni po latach ciszy, stanowi świadectwo potęgi ludzkiego ducha, umiejętności dostrzegania niezwykłości w codzienności i odwagi w wyrażaniu najbardziej intymnych myśli i uczuć. Jej twórczość, naznaczona innowacyjnością stylistyczną i uniwersalnymi tematami, na zawsze zmieniła oblicze literatury.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Z czego słynęła Emily Dickinson?
Emily Dickinson słynęła ze swojego unikalnego stylu poetyckiego, który charakteryzował się innowacyjnym użyciem interpunkcji, krótkimi formami i introspektywną tematyką. Jest również znana z życia w odosobnieniu, co wpływało na jej twórczość.
Z czego słynie Emily Dickinson?
Emily Dickinson jest dziś słynna jako jedna z najważniejszych poetek amerykańskich. Jej wiersze, odkryte i opublikowane pośmiertnie, cenione są za głębię myśli, oryginalność języka i poruszanie tematów takich jak miłość, śmierć, natura i nieśmiertelność.
Jaki jest najsłynniejszy wiersz Emily Dickinson?
Trudno jednoznacznie wskazać jeden najsłynniejszy wiersz, jednak utwór „Because I could not stop for Death” (Ponieważ nie mogłam zatrzymać się dla Śmierci) jest powszechnie uznawany za jeden z jej najbardziej rozpoznawalnych. Często wymieniany jest również wiersz „I heard a Fly buzz – when I died” (Słyszałam bzyczenie muchy – gdy umierałam).
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Emily_Dickinson
