Ennio Morricone, legendarny włoski kompozytor i dyrygent, urodził się 10 listopada 1928 roku w Rzymie, a zmarł 6 lipca 2020 roku, dożywając 91 lat. Przez dekady jego muzyka towarzyszyła widzom na całym świecie, definiując gatunki filmowe i budząc głębokie emocje. Choć znany przede wszystkim jako „Maestro”, artysta posługiwał się także pseudonimami, takimi jak Dan Savio czy Leo Nichols, by w początkach kariery ukryć swoją tożsamość przy mniej prestiżowych produkcjach. Jego wierną towarzyszką życia i partnerką artystyczną była Maria Travia, która pozostała u jego boku aż do śmierci i współtworzyła teksty do jego dzieł, w tym do nagrodzonej Oscarem ścieżki dźwiękowej do filmu „Misja”.
Jako wszechstronnie wykształcony muzyk, Morricone realizował się jako kompozytor, orchestrator, dyrygent, a także czynny trębacz i pianista. Jego twórczość wykraczała daleko poza ramy muzyki filmowej, obejmując dzieła z zakresu muzyki klasycznej, jazzu, popu, rocka, a nawet awangardy. Dorobek artystyczny Ennio Morricone jest oszałamiający – niemal 400 ścieżek dźwiękowych do filmów i produkcji telewizyjnych oraz ponad 100 dzieł muzyki absolutnej, co czyni go jednym z najpłodniejszych i najbardziej wpływowych kompozytorów w historii.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na lipiec 2020 roku miał 91 lat.
- Żona/Mąż: Maria Travia
- Dzieci: Czworo dzieci
- Zawód: Kompozytor, dyrygent, aranżer, trębacz, pianista
- Główne osiągnięcie: Stworzenie ikonicznych ścieżek dźwiękowych do filmów, które zdefiniowały gatunki i zdobyły globalne uznanie, w tym nagrodzony Oscarem dorobek.
Podstawowe informacje o Ennio Morricone
Ennio Morricone, urodzony w Rzymie 10 listopada 1928 roku, zmarł 6 lipca 2020 roku w wieku 91 lat. Jego życie i kariera, trwające od 1946 do 2020 roku, stanowią przykład niezwykłej artystycznej pasji i pracowitości. Jego muzyka stanowiła ścieżkę dźwiękową dla pokoleń widzów na całym świecie, na stałe wpisując się w historię kina.
Dane biograficzne
Narodziny Ennio Morricone datowane są na 10 listopada 1928 roku w Rzymie. Jego odejście nastąpiło 6 lipca 2020 roku, w wieku 91 lat.
Pseudonimy i tożsamość artystyczna
Na początku swojej kariery filmowej, w celu ukrycia swojej tożsamości przy mniej prestiżowych produkcjach, Ennio Morricone chętnie sięgał po anglojęzyczne nazwiska, takie jak Dan Savio oraz Leo Nichols. Te zabiegi świadczyły o jego elastyczności i chęci pracy nad różnorodnymi projektami.
Wszechstronność muzyczna i dorobek
Ennio Morricone był muzykiem o niezwykłej wszechstronności. Jego kariera obejmowała role kompozytora, orchestratora, dyrygenta, trębacza i pianisty. Jego muzyka swobodnie poruszała się w gatunkach od muzyki klasycznej i jazzu, po pop, rock i awangardę. Dorobek artystyczny Morricone jest imponujący i obejmuje ponad 400 ścieżek dźwiękowych do filmów i produkcji telewizyjnych oraz ponad 100 dzieł z zakresu muzyki absolutnej.
Rodzina i życie prywatne Ennio Morricone
Życie osobiste Ennio Morricone było ściśle splecione z jego pasją do muzyki. Jego rodzina, począwszy od ojca, miała znaczący wpływ na jego muzyczny rozwój. Długoletnie małżeństwo i wsparcie bliskich stanowiły ważny element jego życia.
Pochodzenie i rodzina
Ennio był synem Libery Ridolfi oraz Mario Morricone. Jego ojciec, Mario, był zawodowym trębaczem grającym w orkiestrach muzyki lekkiej. To właśnie on jako pierwszy nauczył młodego Ennio czytać nuty oraz grać na kilku instrumentach, kładąc podwaliny pod jego przyszłą, błyskotliwą karierę.
Małżeństwo z Marią Travią
W 1956 roku Ennio Morricone poślubił Marię Travię, która pozostała jego żoną aż do jego śmierci w 2020 roku. Maria nie tylko była jego partnerką życiową, ale także aktywnie uczestniczyła w jego karierze, pisząc teksty do jego kompozycji. Do jej dorobku należą między innymi teksty do utworów z nagrodzonej Oscarem ścieżki dźwiękowej do filmu „Misja”.
Powiązania z dzieciństwa
Ciekawym faktem z dzieciństwa kompozytora jest to, że uczęszczał do tej samej szkoły podstawowej co Sergio Leone. Ten zbieg okoliczności z lat młodości po latach przerodził się w jeden z najsłynniejszych duetów reżysersko-kompozytorskich w historii światowej kinematografii.
Kariera zawodowa Ennio Morricone
Kariera Ennio Morricone to historia nieustannej ewolucji i zdobywania kolejnych szczytów w świecie muzyki. Od skromnych początków w zespołach jazzowych, przez pracę jako aranżer, aż po współpracę z największymi reżyserami świata, jego droga była naznaczona pasją, talentem i niezwykłą pracowitością.
Początki kariery muzycznej
Kariera Morricone rozpoczęła się od gry na trąbce w zespołach jazzowych w latach 40. XX wieku. W 1950 roku zaczął pracować jako aranżer studyjny, przygotowując m.in. utwór „Mamma Bianca” dla Narciso Parigiego.
Praca w RAI i pierwsze projekty filmowe
W 1958 roku Ennio Morricone został zatrudniony przez włoskiego nadawcę publicznego RAI, jednak zrezygnował pierwszego dnia z powodu wewnętrznego przepisu. Przełomem w jego karierze filmowej był rok 1961 i debiut przy filmie „Faszysta”, choć wcześniej przez lata pracował jako „ghost writer”, pisząc muzykę przypisywaną innym kompozytorom.
Przełom i współpraca z Sergio Leone
Międzynarodową sławę Ennio Morricone zyskał w latach 1960–1975 dzięki owocnej współpracy z reżyserem Sergio Leone. Ich wspólne dzieła, zwłaszcza te z kręgu tzw. „Trylogii dolarowej”, na stałe wpisały się w historię kina. Ścieżka dźwiękowa do filmu „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” sprzedała się w nakładzie około 10 milionów egzemplarzy, stając się jednym z najlepiej sprzedających się soundtracków na świecie.
Międzynarodowa sława i Hollywood
Po sukcesach we Włoszech, Ennio Morricone zdobył uznanie na całym świecie, w tym w Hollywood. Jego muzyka do filmów zaczęła towarzyszyć produkcjom z najwyższej półki, a współpracował z największymi reżyserami, takimi jak Brian De Palma, Quentin Tarantino, John Carpenter czy Oliver Stone.
Współpraca z innymi reżyserami
Wkład Ennio Morricone w kino światowe jest nieoceniony, a jego współpraca z czołowymi reżyserami zaowocowała dziełami, które na stałe wpisały się w kanon kinematografii. Jego muzyka do filmów takich jak „Nietykalni” Briana De Palmy, „Coś” Johna Carpentera czy „Nienawistna ósemka” Quentina Tarantino, to przykłady mistrzowskiego połączenia obrazu i dźwięku.
Nagrody i osiągnięcia Ennio Morricone
Kariera Ennio Morricone została uhonorowana niezliczoną ilością prestiżowych nagród i wyróżnień, które świadczą o jego wyjątkowym talencie i ogromnym wkładzie w sztukę muzyki filmowej.
Oscary
Po pięciu wcześniejszych nominacjach do Oscara, Ennio Morricone zdobył upragnioną statuetkę w 2016 roku za muzykę do filmu „Nienawistna ósemka” Quentina Tarantino, mając wówczas 87 lat. W 2007 roku Amerykańska Akademia Filmowa przyznała mu również Oscara Honorowego za „wspaniały i wieloaspektowy wkład w sztukę muzyki filmowej”.
Inne prestiżowe nagrody
Lista nagród Ennio Morricone jest imponująca i obejmuje również trzy nagrody Grammy, trzy Złote Globy, sześć nagród BAFTA oraz dziesięć statuetek David di Donatello. W 2010 roku odebrał prestiżową Polar Music Prize, nagrodę często nazywaną „muzycznym Noblem”.
Grammy Hall of Fame
Szczególne miejsce w historii muzyki zajmuje ścieżka dźwiękowa do filmu „Dobry, zły i brzydki” z 1966 roku. W 2008 roku kompozycja ta została wprowadzona do Grammy Hall of Fame.
Kluczowe dzieła i współprace
Najważniejsze ścieżki dźwiękowe
- „Zły, dobry i brzydki” (1966)
- „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” (1968)
- „Misja” (1986)
- „Nietykalni” (1987)
- „Nienawistna ósemka” (2015)
Współpraca z Sergio Leone
Współpraca z reżyserem Sergio Leone była kamieniem milowym w karierze Ennio Morricone. Razem stworzyli muzykę do takich filmów jak „Za garść dolarów” (1964), „Za kilka dolarów więcej” (1965) oraz „Dobry, zły i brzydki” (1966), które na zawsze zdefiniowały gatunek spaghetti westernów.
Współpraca z Quentinem Tarantino
Późniejsza współpraca z Quentinem Tarantino przyniosła Morricone Oscara za muzykę do filmu „Nienawistna ósemka” (2015). Ich wspólne projekty, w tym także muzyka do filmu „Django” (2012), pokazały, że geniusz Morricone wciąż potrafi inspirować i zaskakiwać.
Muzyczna działalność Ennio Morricone
Działalność muzyczna Ennio Morricone wykraczała daleko poza tworzenie ścieżek dźwiękowych. Był aktywnym uczestnikiem eksperymentalnych ruchów muzycznych, współpracował z ikonami muzyki popularnej, a także współtworzył ważne ośrodki kultury muzycznej.
Działalność w „Il Gruppo”
W latach 1966–1980 Ennio Morricone był kluczowym członkiem „Il Gruppo” (Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza). Był to jeden z pierwszych kolektywów kompozytorów eksperymentalnych, który zajmował się awangardową improwizacją.
Współpraca z artystami muzyki popularnej
Jako aranżer w wytwórni RCA Victor, Morricone miał okazję współpracować z gigantami muzyki popularnej. Stworzył aranżacje dla Paula Anki, dla którego współtworzył hit „Ogni volta”, sprzedany w nakładzie 3 milionów płyt. Aranżował także utwory dla włoskiej diwy Miny.
Forum Music Village
W 1969 roku Ennio Morricone współzałożył Forum Music Village w Rzymie. To prestiżowe studio nagraniowe szybko stało się ważnym ośrodkiem dla europejskiej produkcji muzycznej.
Wpływ na innych artystów
Wpływ twórczości Ennio Morricone na innych artystów jest ogromny. Do inspiracji jego muzyką przyznawali się tacy giganci jak Hans Zimmer, Metallica, Muse, Radiohead czy Dire Straits. Jego unikalne brzmienie, melodyjność i innowacyjne podejście do komponowania stały się wzorem dla niezliczonych muzyków na całym świecie.
Edukacja muzyczna Ennio Morricone
Talent Ennio Morricone był pielęgnowany od najmłodszych lat poprzez formalne wykształcenie muzyczne. Jego edukacja w renomowanej instytucji, pod okiem wybitnych pedagogów, zaowocowała głęboką wiedzą i mistrzostwem w zakresie kompozycji i instrumentacji.
Konserwatorium Świętej Cecylii
Ennio Morricone wstąpił do Konserwatorium Świętej Cecylii w Rzymie w 1940 roku, mając zaledwie 12 lat. Co niezwykłe, czteroletni program harmonii ukończył w zaledwie sześć miesięcy.
Studia pod kierunkiem Goffredo Petrassiego
Podczas studiów w Konserwatorium Świętej Cecylii, Ennio Morricone studiował grę na trąbce, kompozycję oraz muzykę chóralną pod kierunkiem Goffredo Petrassiego. Petrassi był wybitnym kompozytorem, a jego wpływ na Morricone był tak znaczący, że młody kompozytor dedykował mu później swoje utwory koncertowe.
Ukończenie edukacji z wyróżnieniem
Swoją formalną edukację muzyczną Ennio Morricone zakończył z wielkimi sukcesami. W 1946 roku otrzymał dyplom z trąbki, w 1952 roku dyplom z instrumentacji dla orkiestr dętych z oceną 9/10, a w 1954 roku dyplom z kompozycji z oceną 9.5/10.
Ciekawostki z życia Ennio Morricone
Życie i kariera Ennio Morricone obfitowały w fascynujące fakty, które często wykraczały poza ramy tradycyjnego postrzegania kompozytora muzyki filmowej.
Wczesne kompozycje
Już w wieku sześciu lat Ennio Morricone napisał swoje pierwsze kompozycje. Ten niezwykły talent, który ujawnił się tak wcześnie, był od najmłodszych lat wspierany przez rodziców.
Współpraca z Pet Shop Boys
W 1987 roku Ennio Morricone podjął nietypową i zaskakującą współpracę z brytyjskim duetem synth-popowym Pet Shop Boys. Wspólnie stworzyli utwór „It Couldn’t Happen Here”, co pokazuje jego otwartość na eksplorowanie różnych gatunków muzycznych.
Muzyka do produkcji telewizyjnych
Choć Ennio Morricone jest powszechnie kojarzony głównie z muzyką filmową, jego twórczość obejmuje również wielkie produkcje telewizyjne. Pisał muzykę do takich seriali jak „Marco Polo”, „Ośmiornica” czy biograficznego filmu o papieżu „Karol: Człowiek, który został papieżem”.
Pierwsze poważne doświadczenie zawodowe
W 1941 roku, jako młody student, Ennio Morricone został wybrany do Orkiestry Operowej pod dyrekcją Carlo Zecchiego. Trasa koncertowa po regionie Veneto stanowiła jego pierwsze poważne doświadczenie zawodowe.
Tabela nagród i wyróżnień
Ennio Morricone zdobył liczne prestiżowe nagrody, potwierdzające jego wybitny wkład w świat muzyki filmowej i klasycznej.
| Nagroda | Liczba | Uwagi |
|---|---|---|
| Oscar | 1 | Za film „Nienawistna ósemka” (2016). Wcześniej 5 nominacji. |
| Oscar Honorowy | 1 | Za całokształt twórczości (2007). |
| Grammy | 3 | |
| Złoty Glob | 3 | |
| BAFTA | 6 | |
| David di Donatello | 10 | |
| Polar Music Prize | 1 | (2010) |
| Grammy Hall of Fame | 1 | Ścieżka dźwiękowa do „Dobry, zły i brzydki” (2008). |
Ennio Morricone był postacią monumentalną w świecie muzyki, którego geniusz kompozytorski na zawsze odmienił oblicze kina. Jego niezwykłe melodie, mistrzowskie aranżacje i wszechstronność artystyczna sprawiły, że stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych twórców wszech czasów. Dziś jego muzyka nadal rezonuje, inspirując kolejne pokolenia i przypominając o potędze dźwięku w sztuce filmowej.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł Ennio Morricone?
Ennio Morricone zmarł z powodu powikłań po upadku, którego doznał kilka dni wcześniej. Przyczyną śmierci były problemy z sercem związane z tym urazem.
Z czego najbardziej znany jest Ennio Morricone?
Ennio Morricone jest najbardziej znany ze swojej twórczości muzycznej do filmów, zwłaszcza do gatunku westernu spaghetti. Jego charakterystyczne kompozycje nadały niepowtarzalny klimat wielu kultowym produkcjom kina.
Ile Oscarów zdobył Ennio Morricone?
Ennio Morricone zdobył jednego Oscara za całokształt twórczości. Otrzymał również nominacje do Oscara za muzykę do konkretnych filmów.
W jakich filmach jest muzyką Ennio Morricone?
Muzyka Ennio Morricone pojawia się w setkach filmów, w tym w tak znanych tytułach jak „Dobry, zły i brzydki”, „Dawno temu w Ameryce”, „Misja”, „Nietykalni” czy „Nienawistna ósemka”. Jego kompozycje stały się integralną częścią dzieł wielu wybitnych reżyserów.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ennio_Morricone
