Ingvar Kamprad (1926–2018) był szwedzkim przedsiębiorcą, który na zawsze zmienił oblicze branży meblarskiej, zakładając globalną sieć sklepów IKEA. Urodzony 30 marca 1926 roku w Smalandii, na początku swojej kariery wykazywał niezwykły talent do handlu, sprzedając zapałki już jako pięciolatek. W wieku zaledwie 17 lat, w 1943 roku, założył IKEA, która z czasem stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wpływowych przedsiębiorstw na świecie. Kamprad, znany ze swojej niezwykłej oszczędności i pragmatycznego podejścia do życia, zmarł 27 stycznia 2018 roku w wieku 91 lat, pozostawiając po sobie monumentalne dziedzictwo biznesowe i filozoficzne.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na styczeń 2018 roku miał 91 lat.
- Żona/Mąż: Miał dwie żony: Kerstin Wadling (pierwsza) i Margaretha Stennert (druga).
- Dzieci: Miał czworo dzieci: adoptowaną córkę Annikę oraz synów Petera, Jonasa i Mathiasa.
- Zawód: Przedsiębiorca, założyciel IKEA.
- Główne osiągnięcie: Stworzenie i rozwój globalnej sieci sklepów meblowych IKEA.
Podstawowe informacje o Ingvarze Kampradzie
Feodor Ingvar Kamprad przyszedł na świat 30 marca 1926 roku w miejscowości Pjätteryd, położonej w regionie Smålandia w Szwecji. Swoje życie zakończył 27 stycznia 2018 roku, zmarł we śnie w wieku 91 lat w swoim domu w Smalandii, a przyczyną śmierci było zapalenie płuc. Jego ojciec, Feodor Kamprad, urodził się w Cesarstwie Niemieckim, podczas gdy matka, Berta Linnea Matilda Nilsson, była Szwedką. Ten złożony rodowód stanowił część jego tożsamości.
Rodzina i życie prywatne Ingvara Kamprada
Dziadkowie i dorastanie na farmie
Rodzina ze strony ojca Ingvara Kamprada miała arystokratyczne korzenie w Turyngii, jednakże dziadek Achim Erdmann Kamprad, wbrew woli rodziny, poślubił Franziskę Glatz, kobietę z niższej klasy społecznej. Ta decyzja skłoniła parę do emigracji do Szwecji w 1896 roku. Niestety, życie nie oszczędziło rodziny – Achim Erdmann Kamprad popełnił samobójstwo kilka lat po narodzinach syna. Jego żona, Franziska Glatz, została z farmą Elmtaryd, która stała się miejscem, gdzie Ingvar Kamprad mieszkał i dorastał od szóstego roku życia, kształtując swoje pierwsze doświadczenia w wiejskim otoczeniu Smalandii.
Pierwsze małżeństwo i adopcja
Ingvar Kamprad dwukrotnie stawał na ślubnym kobiercu. Jego pierwsze małżeństwo zawarto w 1950 roku z Kerstin Wadling. Z tego związku w 1958 roku przyszła córka Annika, która została przez nich adoptowana. Niestety, związek ten nie przetrwał próby czasu i zakończył się rozwodem.
Drugie małżeństwo i potomstwo
Kolejnym ważnym etapem w życiu osobistym Ingvara Kamprada było drugie małżeństwo zawarte w 1963 roku z Margarethą Stennert. Ten związek okazał się trwalszy i przyniósł rodzinie trzech synów: Petera, Jonasa i Mathiasa. Synowie ci odegrali później kluczową rolę w dalszym rozwoju i sukcesji w ramach międzynarodowej grupy IKEA.
Emigracja do Szwajcarii
W 1976 roku Ingvar Kamprad wraz z żoną Margarethą przenieśli się do Épalinges w Szwajcarii. Przez blisko 40 lat Szwajcaria stanowiła jego miejsce zamieszkania, co było znaczącym okresem w jego życiu, kształtującym jego perspektywę i styl życia z dala od rodzinnej Szwecji.
Kariera zawodowa i założenie IKEA
Wczesna przedsiębiorczość i sprzedaż zapałek
Talent do interesów i zmysł przedsiębiorcy przejawiał się u Ingvara Kamprada od najmłodszych lat. Już jako pięciolatek zaczął wykazywać się zmysłem handlowym, rozpoczynając swoją przygodę od sprzedaży zapałek. To właśnie ten wczesny kontakt z handlem położył podwaliny pod jego przyszłe, ogromne sukcesy. Już w wieku zaledwie siedmiu lat wykazywał się sprytem, kupując zapałki hurtowo w Sztokholmie, a następnie sprzedając je pojedynczo po niskiej cenie, przy jednoczesnym zachowaniu zysku.
Rozwój asortymentu w młodości
Po sukcesie ze sprzedażą zapałek, młody Ingvar Kamprad stopniowo poszerzał swój asortyment. Jego przedsiębiorczość nie znała granic – zaczął handlować rybami, ozdobami choinkowymi oraz nasionami. W późniejszym okresie swojego młodzieńczego handlu, oferta poszerzyła się o długopisy i ołówki, co stanowiło dalszy krok w rozwoju jego biznesowych umiejętności.
Powstanie IKEA
Kamień milowy w historii Ingvara Kamprada i światowego handlu meblami nastąpił w 1943 roku. Mając zaledwie 17 lat, Ingvar założył firmę IKEA. Kapitałem początkowym była nagroda pieniężna, którą otrzymał od ojca za osiągnięcia w nauce. To właśnie wtedy narodziła się marka, która miała zrewolucjonizować sposób, w jaki urządzamy nasze domy.
Pierwsze biuro i nazwa IKEA
Początki firmy IKEA były skromne. Pierwsze biuro, centrum dowodzenia młodego przedsiębiorcy, mieściło się przy kuchennym stole jego wuja Ernsta. To tam, w domowych warunkach, zapadały kluczowe decyzje kształtujące przyszłość IKEA. Nazwa IKEA, rozpoznawalna na całym świecie, ma swoje korzenie w prostych, osobistych skojarzeniach jej założyciela. Warto wiedzieć: Nazwa IKEA powstała jako akronim od wyrazów: **I**ngvar **K**amprad, **E**lmtaryd (rodzinna farma) i **A**gunnaryd (parafia).
Przełom meblowy i globalny sukces
Chociaż firma IKEA powstała w 1943 roku, kluczowy dla jej przyszłości moment – wprowadzenie mebli do oferty – nastąpił dopiero w 1948 roku. Ta decyzja okazała się strzałem w dziesiątkę, otwierając drzwi do globalnego sukcesu i przekształcając IKEA w światowego lidera w branży meblarskiej. Pod przywództwem Ingvara Kamprada, IKEA przekształciła się z małej, szwedzkiej firmy w międzynarodowego giganta handlowego. W 2008 roku IKEA oficjalnie została uznana za największego sprzedawcę mebli na świecie, co stanowiło ukoronowanie wizji i determinacji jej założyciela.
Sukcesja i rezygnacja
W czerwcu 2013 roku, w wieku 87 lat, Ingvar Kamprad podjął ważną decyzję o rezygnacji z zasiadania w zarządzie Inter IKEA Holding SA. Był to symboliczny moment, oznaczający przekazanie sterów młodszym pokoleniom i zakończenie aktywnego rozdziału jego kariery w kierowaniu firmą, którą sam stworzył. Sukcesję w Inter IKEA Group przejął jego najmłodszy syn, Mathias.
Majątek i finanse Ingvara Kamprada
Zawiłości własnościowe i struktura fundacyjna
Struktura własnościowa IKEA i majątek Ingvara Kamprada były przedmiotem licznych analiz i dyskusji, ze względu na ich nietypowy charakter. Ingvar Kamprad przeniósł większość udziałów w firmie na fundację Stichting INGKA, zachowując jedynie niewielką bezpośrednią własność. Fundacja ta, zarejestrowana w Holandii, pełniła rolę właściciela INGKA Holding – spółki matki wszystkich sklepów IKEA. Taka struktura miała na celu zapewnienie długoterminowej niezależności i stabilności firmy, a jednocześnie wpływała na sposób wyceny majątku Kamprada w rankingach.
Wahania w rankingach miliarderów
Majątek Ingvara Kamprada, ze względu na specyfikę struktury własnościowej, podlegał znacznym wahaniom w rankingach najbogatszych ludzi świata. W 2010 roku magazyn Forbes szacował jego majątek na 23 miliardy dolarów, plasując go na 11. miejscu na świecie. Jednakże, w czerwcu 2015 roku Bloomberg Billionaires Index sklasyfikował go jako 8. najbogatszą osobę na świecie, szacując jego majątek na imponujące 58,7 miliarda dolarów. Te rozbieżności odzwierciedlały różne metody wyceny i interpretacji jego aktywów.
Osobistość, filozofia biznesowa i filantropia Ingvara Kamprada
Legendarna oszczędność i skromność
Ingvar Kamprad, mimo gromadzenia ogromnego majątku, zasłynął z legendarnych wręcz przykładów oszczędności i skromności. Jego styl życia był daleki od blichtru i luksusu. Latanie klasą ekonomiczną i korzystanie przez wiele lat z niezawodnego, starego Volvo 240 stanowiło integralną część jego filozofii życiowej i biznesowej.
Oszczędność biurowa i nietypowe nawyki
Filozofia oszczędności przenikała wszystkie aspekty działalności IKEA i życia jej założyciela. Kamprad aktywnie zachęcał pracowników IKEA do pisania po obu stronach kartki papieru, minimalizując tym samym zużycie zasobów. Do jego nietypowych nawyków należało podobno wielokrotne używanie tych samych torebek herbaty oraz zabieranie saszetek z solą i pieprzem z restauracji. Prezenty i papier do pakowania kupował wyłącznie na poświątecznych wyprzedażach, co stanowiło dowód jego konsekwencji w praktykowaniu oszczędności.
Filozofia biznesowa i manifest „Testament sprzedawcy mebli”
Ingvar Kamprad swoje idee biznesowe zawarł w manifeście „Testament sprzedawcy mebli”. Wyjaśniał w nim, że unikanie luksusu i rozrzutności jest nie tylko kwestią osobistych przekonań, ale także wyrazem siły firmy. Podkreślał, że IKEA nie potrzebuje statusowych symboli, aby być skuteczną i cenioną marką. Ta filozofia stanowiła fundament kultury organizacyjnej IKEA.
Hojny testament i podział majątku
Zgodnie z ostatnią wolą Ingvara Kamprada, jego testament odzwierciedlał jego hojność i troskę o przyszłość. Połowa jego prywatnego majątku została przeznaczona na projekty mające na celu rozwój regionu Norrland, północnej części Szwecji. Celem było umożliwienie młodym ludziom życia i rozwoju w tej części kraju. Druga połowa majątku została podzielona między czwórkę jego dzieci, zapewniając im stabilną przyszłość.
Kontrowersje i skandale związane z Ingvarem Kampradem
Przeszłość faszystowska i „największy błąd życia”
Jednym z najpoważniejszych incydentów w biografii Ingvara Kamprada było ujawnienie jego przeszłości politycznej. W 1994 roku wyszło na jaw, że w 1942 roku Kamprad dołączył do pro-faszystowskiego Nowego Ruchu Szwedzkiego (Nysvenska rörelsen). W odpowiedzi na te doniesienia, w 1994 roku Kamprad opublikował list do pracowników IKEA, w którym nazwał swoją przynależność do organizacji faszystowskich „największym błędem swojego życia”.
Głębsze powiązania z nazizmem i sympatia do lidera
Kwestia powiązań Kamprada z nazizmem została pogłębiona przez książkę Elisabeth Åsbrink z 2011 roku. Publikacja ta ujawniła, że Kamprad miał aktywnie rekrutować członków do szwedzkiej grupy nazistowskiej Svensk Socialistisk Samling (SSS). W wywiadzie udzielonym w 2010 roku, Kamprad miał określić faszystowskiego lidera Per Engdahla jako „wielkiego człowieka”. Kamprad tłumaczył swoje wczesne błędy polityczne wpływem babci pochodzącej z Kraju Sudeckiego.
Zdrowie Ingvara Kamprada
Walka z chorobą alkoholową
W pewnym etapie swojej kariery, zwłaszcza podczas współpracy z producentami mebli w Polsce, Ingvar Kamprad zmagał się z problemem alkoholizmu. Według doniesień New York Timesa, radził sobie z nałogiem poprzez stosowanie regularnych „odwyków” trzy razy w roku, co świadczy o jego determinacji w walce o zdrowie i trzeźwość.
Ciekawostki z życia Ingvara Kamprada
Edukacja, pisarstwo i zamiłowanie do tanich posiłków
Ingvar Kamprad zdobywał wiedzę w Instytucie Handlowym w Göteborgu w latach 1943–1945. Jest autorem manifestu „A Testament of a Furniture Dealer” (1976), w którym zawarł swoje kluczowe idee biznesowe. Mimo statusu miliardera, często odwiedzał sklepy IKEA, by zjeść „tani posiłek”, co podkreślało jego przywiązanie do prostoty.
Nieruchomości, samochód i powrót do korzeni
Pomimo promowania skromności, Ingvar Kamprad posiadał znaczące nieruchomości, w tym willę w Szwajcarii, posiadłość w Szwecji i winnicę w Prowansji. Przez pewien czas jeździł również samochodem marki Porsche. Po śmierci żony w 2011 roku, zdecydował się na powrót do rodzinnej Smalandii, co było symbolicznym gestem powrotu do korzeni.
Sukcesja i dziedzictwo regionalne
Ostateczne przekazanie sterów w firmie nastąpiło poprzez sukcesję najmłodszemu synowi, Mathiasowi, co zapewniło ciągłość i dalszy rozwój imperium IKEA. W swoim testamencie Ingvar Kamprad wsparł rozwój północnej Szwecji, dążąc do stworzenia warunków umożliwiających młodym ludziom życie i realizację swoich aspiracji w tym regionie.
Podsumowanie kariery i życia Ingvara Kamprada
Ingvar Kamprad, poprzez swoją skrajną oszczędność, innowacyjne podejście do biznesu i wizjonerskie przywództwo, zrewolucjonizował handel meblami, tworząc globalne imperium IKEA. Jego życie jest inspirującym przykładem tego, jak determinacja, konsekwencja w realizacji swoich zasad i umiejętność dostrzegania możliwości mogą prowadzić do stworzenia przedsiębiorstwa o światowym zasięgu. Od skromnych początków, poprzez lata budowania marki, aż po przekazanie pałeczki kolejnemu pokoleniu, Kamprad pozostaje ikoną przedsiębiorczości, której dziedzictwo wykracza daleko poza świat mebli.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy założyciel Ikei żyje?
Ingvar Kamprad, założyciel Ikei, zmarł 27 stycznia 2018 roku w wieku 91 lat. Jego dziedzictwo jest nadal żywe w globalnej marce, którą stworzył.
Czym jeździ właściciel IKEA?
Ingvar Kamprad był znany ze swojej skromności i unikał ostentacyjnego bogactwa. Często pojawiał się publicznie starym Volvo, podkreślając swoje przywiązanie do praktyczności i oszczędności.
Ile wart jest Ingvar Kamprad?
Po śmierci Ingvara Kamprada jego majątek szacowany był na kilkadziesiąt miliardów dolarów. Znaczna część jego majątku została przekazana poprzez fundacje i struktury mające na celu wspieranie długoterminowego rozwoju Ikei.
Kto jest właścicielem Ikei w Polsce?
IKEA w Polsce, podobnie jak na całym świecie, jest częścią globalnej grupy Ingka. Właścicielem operacyjnym jest holenderska firma Inter IKEA Systems B.V., która zarządza marką i modelem biznesowym.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ingvar_Kamprad
