Marianne Ihlen, urodzona 18 maja 1935 roku w Norwegii, znana jest przede wszystkim jako norweska muza i wieloletnia partnerka kanadyjskiego barda Leonarda Cohena, która stała się inspiracją dla jego najsłynniejszych utworów. W chwili śmierci 28 lipca 2016 roku w Oslo, w wieku 81 lat, pozostawiła po sobie bogate dziedzictwo artystyczne i osobiste. Jej życie, naznaczone podróżami, twórczymi uniesieniami i burzliwymi relacjami, stanowi fascynujący rozdział w historii muzyki i literatury XX wieku. Ihlen, choć najszerzej rozpoznawalna przez pryzmat swojego związku z Cohenem, miała również własną, barwną ścieżkę zawodową i osobistą.
Choć nigdy nie wyszła za mąż za Leonarda Cohena, ich relacja z lat 1960-1967 była jednym z najbardziej znaczących epizodów w życiu obojga. Poznali się na idyllicznej greckiej wyspie Hydra, a ich związek zaowocował nieśmiertelnymi pieśniami. Cohen stał się dla jej syna Axela przybranym ojcem, a dla niej partnerem, oferującym wsparcie finansowe i emocjonalne. Ich wspólne życie na Hydrze było okresem intensywnych doświadczeń i inspiracji, a ich historia miłosna z Cohenem stała się inspiracją dla wielu innych kompozycji artysty.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 81 lat (w chwili śmierci)
- Żona/Mąż: Axel Jensen (pierwszy mąż), Jan Kielland Stang (drugi mąż)
- Dzieci: Axel Joachim Jensen
- Zawód: Muza artystyczna, pracownik różnych sektorów (handlowy, naftowy), modelka
- Główne osiągnięcie: Inspiracja dla Leonarda Cohena, w tym tytułowa bohaterka utworu „So Long, Marianne”.
Podstawowe informacje o Marianne Ihlen
Dane personalne i pochodzenie
Marianne Christine Ihlen urodziła się 18 maja 1935 roku w Larkollen w Norwegii. Jej życie, naznaczone podróżami i intensywnymi relacjami, ostatecznie zakończyło się 28 lipca 2016 roku w szpitalu Diakonhjemmet w Oslo. W chwili śmierci miała 81 lat, a przyczyną jej odejścia była choroba nowotworowa.
Status ikony kultury i relacja z Leonardem Cohenem
Marianne Ihlen jest powszechnie znana jako norweska muza i wieloletnia partnerka kanadyjskiego barda Leonarda Cohena. Ich związek, trwający w latach 1960–1967, miał kluczowe znaczenie dla twórczości Cohena, stając się bezpośrednią inspiracją dla wielu jego najsłynniejszych utworów. Relacja ta, choć burzliwa, pozostawiła trwały ślad w historii muzyki i literatury. Cohen, który nigdy nie ożenił się z Marianne Ihlen, bez przerwy pisał do niej listy, nawet po rozstaniu.
Data i miejsce śmierci
Marianne Ihlen zmarła 28 lipca 2016 roku w szpitalu Diakonhjemmet w Oslo. Miała 81 lat, a przyczyną śmierci była choroba nowotworowa. Jej odejście zakończyło pewien etap w historii kultury, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo.
Życie prywatne i rodzinne Marianne Ihlen
Dzieciństwo i choroba w rodzinie
Wczesne lata Marianne Ihlen były naznaczone trudami II wojny światowej. Jej ojciec zachorował na gruźlicę, co wymagało jego długotrwałego leczenia w sanatorium. W tym samym czasie chorobę tę przeszedł również jej młodszy brat, Nils. Te doświadczenia z pewnością wpłynęły na jej dorosłe życie i postrzeganie świata.
Małżeństwo z Axelem Jensenem
W październiku 1958 roku Marianne Ihlen, wbrew woli swoich rodziców, poślubiła w kościele anglikańskim w Atenach norweskiego pisarza awangardowego Axela Jensena. Ich związek okazał się jednak burzliwy, naznaczony licznymi zdradami ze strony Jensena, co ostatecznie doprowadziło do ich rozwodu w 1962 roku. Jensen był ojcem jej syna, Axela.
Macierzyństwo
21 stycznia 1960 roku w Oslo Marianne Ihlen urodziła swojego jedynego syna, Axela Joachima Jensena. Macierzyństwo stało się ważnym elementem jej życia, a jej syn był obecny w kluczowych momentach jej relacji z Leonardem Cohenem. Mały Axel był centralną postacią w początkach ich związku.
Relacja z Leonardem Cohenem na Hydrze
Początek lat 60. XX wieku to okres, w którym życie Marianne Ihlen nabrało nowego, artystycznego wymiaru. Na greckiej wyspie Hydra, krótko po rozstaniu z pierwszym mężem, poznała Leonarda Cohena. Ich związek trwał w latach 1960–1967. Cohen stał się dla jej syna Axela przybranym ojcem, a dla niej partnerem, oferującym wsparcie finansowe i emocjonalne. Idylliczna grecka wyspa Hydra stała się tłem dla narodzin jednej z najbardziej znanych historii miłosnych XX wieku, historii Leonarda Cohena i Marianne Ihlen. Ich wspólne życie na Hydrze było okresem intensywnych doświadczeń i inspiracji.
Drugie małżeństwo z Janem Kiellandem Stangiem
Po burzliwym związku z Leonardem Cohenem i latach spędzonych w podróży, Marianne Ihlen odnalazła spokój. W 1979 roku wyszła za mąż za Jana Kiellanda Stanga, inżyniera, którego znała jeszcze z czasów młodości. Para zamieszkała w Oslo, co stanowiło powrót do korzeni i stabilizację po latach artystycznych uniesień i życiowych zawirowań.
Kariera zawodowa i edukacja Marianne Ihlen
Wykształcenie handlowe i wczesne doświadczenia zawodowe
Mimo że ojciec Marianne Ihlen marzył o karierze medycznej lub prawniczej dla swojej córki, ona sama wybrała inną ścieżkę. Ukończyła studia biznesowe w Miejskiej Szkole Handlowej w Oslo w wieku 19 lat. Po studiach zdobywała różnorodne doświadczenia zawodowe: sekretarka w biurze adwokackim, pracownik sklepu obuwniczego, pracownik kina, pracownik organizacji charytatywnej Save the Children. Pracowała również jako au pair w Newcastle w Anglii, co z pewnością poszerzyło jej horyzonty.
Niespełnione marzenia o aktorstwie
Choć jej życie było silnie związane ze światem sztuki, Marianne Ihlen miała również własne artystyczne aspiracje. Przygotowywała się do egzaminów wstępnych do Narodowej Akademii Teatralnej w Oslo. Ostatecznie jednak zrezygnowała z tego planu, co było spowodowane sprzeciwem rodziców oraz brakiem pewności siebie. Ta decyzja, choć trudna, otworzyła jej drzwi do innych ścieżek życiowych.
Praca w przemyśle naftowym
Po powrocie do Norwegii w 1973 roku, Marianne Ihlen związała się zawodowo z firmą Norwegian Contractors. Firma ta specjalizowała się w budowie platform wiertniczych, co stanowiło znaczącą zmianę w jej dotychczasowej karierze. Był to okres profesjonalnego rozwoju i stabilizacji zawodowej.
Współpraca z Juni Dahr
Pod koniec swojej kariery zawodowej Marianne Ihlen angażowała się w działania wspierające innych artystów. Pomagała norweskiej aktorce Juni Dahr w organizacji logistycznej jej międzynarodowych tras koncertowych. Ta współpraca pokazuje jej zdolność do wspierania i promowania sztuki w różnych jej formach.
Muzyka i dziedzictwo Marianne Ihlen jako muzy
Inspiracja dla utworów Leonarda Cohena
Marianne Ihlen jest tytułową bohaterką jednego z najsłynniejszych utworów Leonarda Cohena z 1967 roku – „So Long, Marianne”. Pierwotnie piosenka nosiła tytuł „Come on, Marianne” i miała być zaproszeniem do zmian. Jednak przed rozstaniem Cohen zmienił tekst na pożegnalne „So Long”, nadając utworowi niezwykłą głębię emocjonalną. Geneza utworu „Bird on the Wire” również wiąże się z Marianne – zainspirowała go obserwacja ptaka siedzącego na nowo zainstalowanym przewodzie telefonicznym na Hydrze. Ich relacja, często określana jako piękna i dramatyczna historia, była źródłem nieustającej inspiracji dla kanadyjskiego artysty.
Obecność na okładkach albumów i dedykacje poetyckie
Jej zdjęcie w białym ręczniku przy maszynie do pisania Cohena zdobi tył okładki albumu „Songs from a Room” z 1969 roku. Cohen zadedykował jej również tomik poezji „Flowers for Hitler”, a także wspominał o niej w tomie „The Energy of Slaves”. Te gesty podkreślają głębokie i trwałe znaczenie, jakie Marianne miała w jego życiu i twórczości.
Pośmiertne hołdy i współczesne nawiązania
Dziedzictwo Marianne Ihlen wciąż żyje, inspirując kolejne pokolenia artystów. Utwór „Moving On” z pośmiertnego albumu Cohena „Thanks for the Dance” (2019) został nagrany jako hołd dla Marianne. W 2024 roku zespół Bastille wydał piosenkę „Leonard & Marianne”, która również nawiązuje do ich burzliwej relacji, potwierdzając trwałe miejsce ich historii w kulturze popularnej.
Osobowość i pasje Marianne Ihlen
Wpływ na innych twórców i modelowanie dla artystów
Marianne Ihlen posiadała niezwykły dar inspirowania artystów. Oprócz Cohena, jej wpływ rozciągał się na innych twórców. Nick Broomfield, reżyser dokumentalny, przyznał, że to właśnie Marianne zachęciła go do podjęcia tej ścieżki kariery. Ihlen często modelowała dla malarzy, takich jak Anthony Kingsmill czy Marcelle Maltais, co świadczy o jej naturalnym pięknie i artystycznej wrażliwości.
Zainteresowania duchowe i pasje artystyczne
W późniejszym okresie życia Marianne Ihlen rozwinęła głębokie zainteresowanie buddyzmem tybetańskim, co świadczy o jej duchowych poszukiwaniach. W wolnym czasie oddawała się również malarstwu, rozwijając swoje własne, artystyczne pasje. Te zainteresowania dodają kolejny wymiar do jej postaci, ukazując ją jako osobę o bogatym wnętrzu i szerokich horyzontach.
Zdrowie i ostatnie chwile Marianne Ihlen
Choroba nowotworowa i szybki przebieg
Pod koniec lipca 2016 roku u Marianne Ihlen zdiagnozowano białaczkę. Choroba postępowała w bardzo szybkim tempie, prowadząc do jej śmierci zaledwie kilka dni po postawieniu diagnozy. Jej odejście było nagłe i zaskakujące dla wielu, pozostawiając poczucie straty.
Ostatnia wiadomość od Cohena
W ostatnich chwilach życia Marianne Ihlen otrzymała poruszający list od Leonarda Cohena. Artysta napisał: „Jestem tuż za Tobą, wystarczająco blisko, by chwycić Cię za rękę. To stare ciało się poddało, tak jak i Twoje”. Ten list stał się symbolem ich wiecznej więzi i był szeroko komentowany w mediach na całym świecie, podkreślając głębię ich wzajemnych uczuć nawet po latach rozstania.
Kontrowersje i trudne momenty w życiu Marianne Ihlen
Eksperymenty z LSD i ich wpływ
W 1966 roku, podczas pobytu w Meksyku, Marianne Ihlen kilkakrotnie zażyła LSD, poszukując wglądu w swoje życiowe dylematy. Niestety, te eksperymenty miały również negatywne konsekwencje. Jej syn, Axel Joachim, otrzymał ten środek od swojego biologicznego ojca w wieku 15 lat, co przyczyniło się do jego późniejszych problemów psychicznych. Axel Joachim w dorosłym życiu zmagał się z poważnymi zaburzeniami psychicznymi i spędził wiele czasu w placówkach leczniczych.
Konfrontacja z Suzanne Elrod i opuszczenie wyspy Hydra
Relacja Marianne z Leonardem Cohenem nie była pozbawiona konfliktów. W 1972 roku Marianne została wyrzucona z domu Cohena na Hydrze przez jego nową partnerkę, Suzanne Elrod. Suzanne przybyła na wyspę z synem Adamem i zażądała domu wyłącznie dla siebie, co zmusiło Marianne do nagłego opuszczenia wyspy. To wydarzenie stanowiło bolesny rozdział w historii ich związku.
Ciekawostki z życia Marianne Ihlen
Praca na jachcie i odzyskanie pewności siebie
W 1958 roku Marianne Ihlen pracowała jako kucharka, hostessa i niania na luksusowym szkunerze „Stromie Seas”. Praca ta, należąca do spadkobierców banku Barclays, pozwoliła jej odzyskać pewność siebie po zdradach pierwszego męża, stanowiąc ważny etap w budowaniu jej niezależności.
Niecodzienny transport dziecka
W sierpniu 1960 roku Marianne Ihlen i Leonard Cohen podjęli się niecodziennego zadania. Powierzyli swojego niemowlę, małego Axela, przypadkowo poznanej załodze linii lotniczych SAS. Załoga bezpiecznie dostarczyła dziecko z Grecji do babci w Oslo, aby oszczędzić mu trudów podróży samochodem przez Europę. Jest to jedna z wielu niezwykłych anegdot związanych z ich wspólnym życiem.
Wartość listów miłosnych od Cohena
W czerwcu 2019 roku kolekcja ponad 50 listów miłosnych od Leonarda Cohena do Marianne Ihlen została sprzedana na aukcji w Christie’s za łączną kwotę 876 000 dolarów. Ta rekordowa kwota świadczy o ogromnym znaczeniu ich relacji dla historii kultury i literatury, a także o uniwersalnej sile przekazu zawartego w słowach miłości.
Pierwsze spotkanie z Leonardem Cohenem
Pierwsze spotkanie Marianne Ihlen z Leonardem Cohenem miało miejsce w sklepie u Katsikasa na Hydrze. Leonard zaprosił ją do swojego stolika, co zapoczątkowało ich burzliwą, ale niezwykle inspirującą relację. Ich związek, choć długo nieformalny, był głębokim partnerstwem.
Wsparcie finansowe od Cohena
Nawet po zakończeniu ich związku, Leonard Cohen przez lata wysyłał Marianne pieniądze, by pomóc jej w utrzymaniu. To świadczy o głębokiej więzi i wzajemnym szacunku, który przetrwał próbę czasu i odległości.
Powrót do Norwegii i odnalezienie spokoju
Po latach spędzonych w Grecji i Kanadzie, Marianne Ihlen ostatecznie osiadła w Oslo. Tam, u boku drugiego męża, Jana Kiellanda Stanga, odnalazła spokój i stabilizację. Jej życie, choć naznaczone wieloma zwrotami akcji, zakończyło się w miejscu, które uważała za swój dom.
Dokumenty i seriale o jej życiu
Historia Marianne Ihlen i Leonarda Cohena została uwieczniona w filmie dokumentalnym „Marianne & Leonard: Words of Love” z 2019 roku. Powstał również serial biograficzny „So Long, Marianne” z 2024 roku, opowiadający o ich burzliwej miłości. Te produkcje pozwalają nowym pokoleniom poznać tę niezwykłą historię.
Wieczna muza
Do końca życia Marianne Ihlen pozostała skromną osobą, rzadko udzielającą wywiadów na temat swojej relacji ze sławnym bardem. Jej milczenie i dystans tylko podkreślały jej niezwykłą aurę i rolę, jaką odegrała jako muza, inspirując nie tylko Cohena, ale także wielu innych artystów. Jej życie to dowód na to, jak jedna osoba może wpłynąć na kształtowanie się sztuki i kultury.
Podsumowując, życie Marianne Ihlen było złożoną mozaiką doświadczeń, od trudnego dzieciństwa po inspirującą relację z Leonardem Cohenem, która na zawsze odcisnęła piętno na historii muzyki. Jej historia przypomina o sile inspiracji i o tym, jak ważne jest dokumentowanie życia osób, które, choć nie zawsze w centrum uwagi, odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu kultury.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kim były kobiety, które kochał Leonard Cohen?
Leonard Cohen kochał wiele kobiet, a jego związki i inspiracje często odzwierciedlał w swojej twórczości. Do najważniejszych należały Marianne Ihlen, Judy Collins, a także Janis Joplin, z którą miał burzliwy romans.
Co stało się z synem Marianne Ihlen, Axelem?
Axel Jensen, syn Marianne Ihlen, zmarł w 2022 roku w wieku 55 lat. Był on artystą i podróżnikiem, często związanym z Norwegią, podobnie jak jego matka.
Czy Leonard Cohen był żoną?
Leonard Cohen nigdy nie był żonaty. Miał długotrwałe związki i relacje, ale nie zawarł formalnego małżeństwa.
Czy Leonard Cohen kochał Marianne?
Tak, Leonard Cohen kochał Marianne Ihlen głęboko i był ona jedną z jego najważniejszych muz. Ich związek i wzajemne uczucia są często podkreślane jako kluczowe dla jego wczesnej twórczości.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marianne_Ihlen
