Peter Fonda: Ikona kontrkultury, aktor, reżyser.

30

Peter Fonda, urodzony jako Peter Henry Fonda 23 lutego 1940 roku w Nowym Jorku, był wszechstronnym amerykańskim filmowcem – cenionym aktorem, reżyserem i scenarzystą, którego kariera filmowa trwała nieprzerwanie przez ponad sześć dekad. Jako syn legendarnego aktora Henry’ego Fondy i Frances Ford Seymour, od najmłodszych lat obracał się w artystycznym środowisku Hollywood, które ukształtowało jego późniejsze życie i twórczość. Był częścią jednej z najbardziej wpływowych rodzin w branży filmowej, w której skład wchodzili także jego siostra, aktorka i aktywistka Jane Fonda, oraz córka Bridget Fonda. Peter Fonda zmarł 16 sierpnia 2019 roku w Los Angeles, w wieku 79 lat, a przyczyną jego odejścia była niewydolność oddechowa związana z rakiem płuc. Jego życie i twórczość, naznaczone zarówno ikonicznymi rolami w filmach kontrkulturowych, jak i zasłużonymi nagrodami, uczyniły go jedną z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych postaci amerykańskiego kina XX i XXI wieku.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na sierpień 2019 roku miał 79 lat.
• Żona/Mąż: Susan Jane Brewer (pierwsze małżeństwo).
• Dzieci: Bridget Fonda, Justin Fonda.
• Zawód: Aktor, reżyser, scenarzysta.
• Główne osiągnięcie: Rola w i współtworzenie scenariusza do filmu „Easy Rider” (1969), nominacja do Oscara za scenariusz i rolę w „Ulee’s Gold” (1997).

Podstawowe informacje o Peterze Fondzie

Peter Henry Fonda przyszedł na świat 23 lutego 1940 roku w Nowym Jorku, w stanie Nowy Jork. Urodził się w LeRoy Hospital, a jego narodziny nastąpiły poprzez cesarskie cięcie. Był jedynym synem wybitnego aktora filmowego Henry’ego Fondy i Frances Ford Seymour, postaci znanej ze środowiska towarzyskiego. Od najwcześniejszych lat był więc zanurzony w świecie sztuki i filmu. Peter Fonda zmagał się z chorobą nowotworową płuc, która ostatecznie przyczyniła się do jego śmierci w wieku 79 lat. Zmarł w Los Angeles 16 sierpnia 2019 roku.

Życie osobiste Petera Fondy

Słynna rodzina aktorska

Peter Fonda był integralną częścią jednej z najbardziej rozpoznawalnych i wpływowych rodzin w historii amerykańskiego kina. Jako syn Henry’ego Fondy i Frances Ford Seymour, odziedziczył po nich artystyczne dziedzictwo. Jego siostrą była legendarna aktorka i aktywistka Jane Fonda, która również zdobyła międzynarodowe uznanie. Co więcej, córka Petera, Bridget Fonda, podążyła śladami rodziny, stając się cenioną aktorką. Ta silna więź rodzinna, choć naznaczona w historii rodziny pewnymi trudnościami, stanowiła ważny kontekst dla jego życia i kariery.

Tragedia z dzieciństwa

Młodość Petera Fondy została naznaczona tragicznym wydarzeniem, które głęboko wpłynęło na jego psychikę. Gdy miał zaledwie 10 lat, jego matka, Frances Ford Seymour, popełniła samobójstwo w szpitalu psychiatrycznym. Przez pięć lat prawda o jej śmierci była celowo ukrywana przed młodym Peterem. Dopiero jako piętnastolatek dowiedział się o okolicznościach i miejscu, w którym jego matka odebrała sobie życie. To traumatyczne doświadczenie z pewnością odcisnęło piętno na jego późniejszym życiu i sposobie postrzegania świata.

Małżeństwa i dzieci

W 1961 roku Peter Fonda zawarł związek małżeński z Susan Jane Brewer. Ich małżeństwo trwało 13 lat i zakończyło się rozwodem w 1974 roku. Z tego związku narodziła się dwójka dzieci, w tym córka Bridget Fonda, która kontynuowała rodzinne tradycje aktorskie. Istnieją także wzmianki o synu Justinie, choć szczegółowe informacje na jego temat nie są powszechnie dostępne w dostępnych źródłach. Susan Jane Brewer była jego pierwszą żoną, a ich wspólne życie stanowiło ważny etap w jego biografii.

Kariera zawodowa Petera Fondy

Debiut sceniczny i nagrody teatralne

Karierę artystyczną Peter Fonda rozpoczął na deskach nowojorskiego Broadwayu. W 1961 roku zadebiutował w sztuce „Blood, Sweat and Stanley Poole”, za którą otrzymał prestiżowe wyróżnienia: New York Drama Critics’ Circle Award oraz Theatre World Award. Ten znaczący debiut sceniczny był zapowiedzią jego talentu i wyznaczył mu drogę w świecie sztuki.

Początki w filmie i telewizji

Pierwszą rolę filmową Peter Fonda zagrał w 1963 roku w produkcji „Tammy and the Doctor”, gdzie partnerował Sandrze Dee. W tym samym roku pojawił się również w filmie wojennym „The Victors”, za który został uhonorowany Złotym Globem dla najbardziej obiecującego debiutanta. Te wczesne role w filmie i telewizji ugruntowały jego pozycję jako wschodzącej gwiazdy Hollywood.

Ikona kontrkultury i „Easy Rider”

Prawdziwą sławę i status ikony pokolenia przyniosła Peterowi Fondzie rola w kultowym filmie **„Easy Rider”** z 1969 roku. Fonda nie tylko zagrał w nim postać Wyatta, ale także aktywnie współtworzył scenariusz i wyprodukował tę przełomową produkcję. Film, zrealizowany za skromny budżet około 360 000 dolarów, zarobił ponad 40 milionów, stając się globalnym fenomenem i symbolem kontrkultury. Za scenariusz do „Easy Rider” Peter Fonda otrzymał nominację do Oscara, umacniając swoją pozycję jako ważnego twórcy filmowego.

Współpraca z Rogerem Cormanem

W połowie lat 60. XX wieku Peter Fonda zaczął eksperymentować z kinem klasy B, często wcielając się w role outsiderów i nonkonformistów. Jego współpraca z legendarnym producentem Rogerem Cormanem zaowocowała udziałem w filmach takich jak „The Wild Angels” z 1966 roku, gdzie zagrał lidera gangu motocyklowego, oraz „The Trip” z 1967 roku, filmie eksplorującym doświadczenia z LSD, do którego scenariusz napisał Jack Nicholson. Te role podkreślały jego wizerunek jako postaci wykraczającej poza konwencjonalne ramy Hollywood.

Debiut reżyserski

W 1971 roku Peter Fonda zadebiutował jako reżyser, tworząc rewizjonistyczny western „The Hired Hand”, w którym jednocześnie wcielił się w główną rolę. Choć film początkowo nie odniósł spektakularnego sukcesu komercyjnego, w 2001 roku został odrestaurowany i zyskał status dzieła kultowego, potwierdzając reżyserski talent Fondy.

Gwiazda kina akcji lat 70.

Po sukcesach filmów motocyklowych i kontrkulturowych, takich jak „Easy Rider”, Peter Fonda stał się rozpoznawalną postacią kina akcji lat 70. XX wieku. Wystąpił w szeregu popularnych produkcji, w tym w „Dirty Mary, Crazy Larry” (1974), „Race with the Devil” (1975) oraz „Futureworld” (1976), umacniając swoją pozycję jako gwiazda gatunku.

Wielki powrót w „Ulee’s Gold”

Rok 1997 przyniósł Peterowi Fondzie znaczący renesans kariery. Jego kreacja milczącego pszczelarza w filmie „Ulee’s Gold” została entuzjastycznie przyjęta przez krytyków i przyniosła mu drugą w życiu nominację do Oscara, tym razem za najlepszą rolę męską. Ta wybitna rola zaowocowała również statuetką Złotego Globu, udowadniając jego niezmienny talent aktorski.

Nagrody i osiągnięcia Petera Fondy

Nominacje do Oscara

Peter Fonda dwukrotnie znalazł się w gronie nominowanych do Nagrody Akademii. Pierwsza nominacja miała miejsce w 1970 roku za oryginalny scenariusz do przełomowego filmu „Easy Rider”. Druga nominacja przyszła w 1998 roku za wybitną rolę męską w filmie „Ulee’s Gold”. Obie nominacje podkreślają jego znaczący i wielowymiarowy wkład w kinematografię.

Złote Globy

Aktor zdobył dwa Złote Globy za swoje wybitne kreacje aktorskie. Pierwszy otrzymał w 1998 roku za rolę w dramacie „Ulee’s Gold” (Najlepszy aktor w dramacie). Drugą prestiżową statuetkę zdobył w 2000 roku za rolę drugoplanową w filmie telewizyjnym „The Passion of Ayn Rand”, co potwierdza jego wszechstronność i uznanie w branży.

Gwiazda na Hollywood Walk of Fame

W 2003 roku kariera Petera Fondy została uhonorowana gwiazdą na słynnej Alei Gwiazd w Hollywood, znajdującej się pod adresem 7018 Hollywood Blvd. To prestiżowe wyróżnienie stanowi trwały symbol jego niezaprzeczalnego wkładu w historię światowego kina.

Ciekawostki i mniej znane fakty z życia Petera Fondy

Groźny wypadek z bronią i jego wpływ na kulturę

Miesiąc przed swoimi 11. urodzinami Peter Fonda przeżył niemal śmiertelny wypadek, przypadkowo postrzelił się w brzuch. Rekonwalescencja trwała kilka miesięcy i odbywała się w stacji górskiej Nainital w północnych Indiach. To traumatyczne doświadczenie miało nieoczekiwany wpływ na kulturę. Wspomnienie tego niemal śmiertelnego postrzału („Wiem, jak to jest być martwym”), wypowiedziane podczas sesji z LSD z Johnem Lennonem i George’em Harrisonem, zainspirowało Beatlesów do napisania piosenki „She Said She Said” z albumu „Revolver”. **Ten fakt pokazuje, jak osobiste doświadczenia mogą przenikać do sztuki popularnej.**

Kontrowersje i poglądy

Problemy z prawem

W swojej karierze Peter Fonda miał również do czynienia z problemami z prawem. W sierpniu 1966 roku został oskarżony o posiadanie marihuany, jednak w grudniu tego samego roku został uniewinniony. W listopadzie 1966 roku brał udział w protestach na Sunset Strip, co doprowadziło do jego aresztowania.

Wizerunek „dropouta”

W połowie lat 60. XX wieku Peter Fonda zyskał w Hollywood reputację nonkonformisty. Jego regularne zażywanie LSD i zapuszczenie długich włosów sprawiły, że tradycyjne wytwórnie filmowe zaczęły go unikać, postrzegając jako postać zbyt radykalną dla głównego nurtu. Ten wizerunek „dropouta” jednak doskonale wpisał się w jego rolę ikony kontrkultury.

Kontrowersyjny film „Wanda Nevada”

W 1979 roku Peter Fonda wyreżyserował film „Wanda Nevada”, który wzbudził pewne kontrowersje. W tym filmie, jako 39-latek, zagrał postać będącą obiektem uczuć 13-letniej wówczas Brooke Shields. Ten wybór castingowy był szeroko komentowany w środowisku filmowym i do dziś budzi dyskusje.

Wspólny występ z ojcem

Film „Wanda Nevada” z 1979 roku jest wyjątkowy również z innego powodu – jest to jedyna produkcja w historii, w której Peter Fonda wystąpił na ekranie razem ze swoim ojcem, Henrym Fondą. Henry Fonda zagrał w tym filmie epizodyczną rolę, tworząc unikalne wspomnienie dla widzów i dla siebie samych.

Autobiografia

W 1998 roku Peter Fonda podzielił się swoimi wspomnieniami, publikując książkę autobiograficzną zatytułowaną „Don’t Tell Dad”. W tej szczerej publikacji opisał swoje skomplikowane relacje rodzinne oraz przebieg swojej bogatej kariery artystycznej, oferując czytelnikom intymny wgląd w swoje życie.

Dubbing i gry wideo

Głos Petera Fondy można było usłyszeć również w świecie gier wideo. W popularnej produkcji „Grand Theft Auto: San Andreas” z 2004 roku wcielił się w postać „The Truth”, starego hipisa i teoretyka spiskowego, dodając swojemu charakterystycznemu głosowi unikalnego wyrazu.

Muzyka

Oprócz działalności filmowej, Peter Fonda miał również epizody związane z muzyką. W 1967 roku nagrał singiel „November Night”, napisany przez Grama Parsonsa i wydany przez wytwórnię Chisa, którego producentem był Hugh Masekela. Ten krótki flirt z przemysłem muzycznym stanowił kolejny aspekt jego wszechstronności artystycznej.

Filmografia Petera Fondy (wybrane produkcje)

• Tammy and the Doctor (1963)
• The Victors (1963)
• The Wild Angels (1966)
• The Trip (1967)
• Easy Rider (1969)
• The Hired Hand (1971)
• Dirty Mary, Crazy Larry (1974)
• Race with the Devil (1975)
• Futureworld (1976)
• Wanda Nevada (1979)
• Ulee’s Gold (1997)
• The Passion of Ayn Rand (film telewizyjny, 2000)

Nagrody i wyróżnienia Petera Fondy

Peter Fonda pozostawił po sobie trwały ślad w historii kina jako aktor, reżyser i scenarzysta. Jego kariera, odzwierciedlająca ducha epoki i wyznaczająca nowe ścieżki artystyczne, sprawiła, że na zawsze zapisał się w annałach kinematografii. Jego postać i twórczość nadal inspirują kolejne pokolenia artystów i widzów.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Fonda